Sırplar ayaklandı, NATO gücü müdahale etti: Kuzey Kosova’da neler oluyor?
![](https://haber-agli.com.tr/wp-content/uploads/2023/06/sirplar-ayaklandi-nato-gucu-mudahale-etti-kuzey-kosovada-neler-oluyor-l7uhKG9d.webp)
NATO’nun1999’da Yugoslavya operasyonuyla başlayan süreç sonucunda 2008’de Sırbistan’dan tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan eden ve bombardımanlarla binlerce kişinin ölümüne neden olan Kosova’da sorunlar bitmiyor.
Sırbistantek taraflı bağımsızlık beyannamesi KosovaOrayı kendi toprağı gibi görüyor. Amerika Birleşik DevletleriVe BatılıÇoğu ülke de dahil olmak üzere 100’den fazla ülke Kosova’nın bağımsızlığını tanırken Rusya, Çin ve Avrupa Birliği’nin (AB) 5 üye ülkesi Kosova’dır.bağımsızlığını tanımıyor.
Belgrad ileyakın bağları sürdürmek Kosova’daSırplar Priştine’deHükümet gerilimlerinin kökeninde, hükümetin Sırpların çoğunlukta olduğu kuzeyde daha fazla kontrol sağlama girişimleri yatıyor.
Nihayet Kosovadevlet Sırbistan’ınSırpların kullanmayı tercih ettikleri plakaların yasaklanması ve zorla Kosova plakaları ile değiştirilmesine karar veren bu durum, 2022’nin son aylarında bölgede gerilimi tırmandırdı. Sırp ordusunun alarm vermesi ve uluslararası baskıların ardından Kosova Başbakanı Albin Kurti,plaka kararını askıya aldı.
düzenli aralıklarla karşılaşıyoruz. SırbistanVe KosovaAB arabuluculuğu altında 2011 yılında başlatılan Belgrad-Priştine Diyalog Süreciİlişkilerin normalleşmesi ve nihayetinde iki ülkenin birbirini tanıması için ortak bir yol bulmaya çalışıyor.
AB Dış Bağlantılar ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Borrell,geçen Mart KosovaVe Sırbistan’ın iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesine yönelik yol haritası üzerinde mutabakata varıldığını duyurdu. alenen ‘Fransız-Alman Planı’olarak bilinen 11 maddelik muhtıranın uygulanması için hazırlanan antlaşma ekinin bulunduğu tepeye Kurti ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucicyanı sıra Josep Borrell ve AB’nin Belgrad-Priştine Diyaloğu Özel Temsilcisi Miroslav Lajcak.
Kosova’nın kuzeyinde neler oluyor?
Fakat Kosova’nınçoğunlukla kuzeyde Sırplaryaşadı Leposaviç, Zvechan ve Zubin Potok belediyeleriKosova’da Sırplar için seçimler yapıldı boykot etmemeye karar verdi. Bölgede sadece 45 bin 95 seçmen kayıtlı 1.567 tanesi (yüzde 3,47) oy kullandı. Ve sonuç olarak 23 Nisan belediye seçimleri. Arnavutsiyasi partilerin adayları kazandı.
Sırbistan Devlet Başkanı Vucic13 Nisan’da Kosova’daki SırplarlaGörüşmesinin ardından boykota desteğini açıklayarak, yeni yerel yönetimlerin yüzde 2’sinin Kosova’nın kuzeyinde kurulacağını belirtti. ArnavutlarHükümet tarafından seçileceği için bunu yasal olarak kabul etmeyeceklerini belirtti. Vuçiç, Kosova’daSadece Sırplar seçimleri boykot ettiğinde Priştine’ninaynı zamanda Brüksel Mutabakatı’nın uygulanmasının ve özerklik haklarına sahip Sırp Toplulukları Birliği’nin kurulmasının garantörü. AB’ninsorumlu olduğunu belirterek “Belgeyi imzaladılar, Catherine Ashton (eski AB Yüksek Temsilcisi) imzaladı ama uygulanmadı. Ama onlara göre 9,5 yıllık süreçte her fırsatta uygulanan baskı, yıldırma ve zorbalık, Sırplar yine haksız. Birkaç gün önce Strpce yakınlarında iki çocuk, Jovanoviç (taksi şoförü) onu öldürmeye çalıştı ve bu şartlar altında seçimlere katılacak mıyız?”dedi.
Neticede bölge halkı da adaletsiz seçimlerle belediyeyi yönetmek isteyen Arnavut asıllı liderlere karşı ayaklandı. 26 Mayıs’tan itibaren Leposaviç, Zvechan ve Zubin Potokİlçelerindeki belediye binalarını kuşatmak isteyen Kosovalı Sırplar ile polis arasında çatışma çıktı.
NATO gücü müdahale etti
olaylara NATO’nun Kosova’daki Barış Gücü (KFOR) katılım şiddeti artırdı. Kosova polisinin belediye binalarından çekilmesini ve yeni seçilen Arnavut belediye başkanlarının göreve başlamamasını talep eden Sırplar, 29 Mayıs sabahı Zveçan Belediyesi önünde toplandı.
Kosova polisi ve KFOR, belediye binalarını tel örgülerle çevreledi ve bölgedeki işçi sayısını artırdı. Sırpların direnmesi üzerine KFOR, protestocu Sırpları göz yaşartıcı gaz kullanarak dağıtmaya çalıştı. Bu atılımın şiddetlendirdiği ortamda, en azından 52 Sırp’ın yanı sıra İtalya ve Macaristan’dan 41 KFOR askeride yaralandı.
KFORKosova’nın kuzeyinde tansiyonun tırmandığı bölgede varlığını artırdığını bildirdi.
Vucic: Sırplar ve NATO karşı karşıya geldi
Sırbistan Devlet Başkanı VucicKosova’nın kuzeyindeki Zveçan Belediyesi önü Sırplarile KFORaskerlerinin ortasında çıkan arbedenin ardından başkent Belgrad’da basın toplantısı düzenledi.
Kosova’daki Sırplar, Kosova Başbakanı Albin Kurti” sırasına göreseçilmiş belediye başkanlarından memnuniyetsizliklerini dile getirmek için toplandıklarını söyleyen Vuçiç, “Aylarca Kurti’nin tek amacının çatışma olduğunu, amacının bölgede kan dökmek olduğunu anlatmaya çalıştım. Tam da istediği buydu ve Sırplar ile NATO karşı karşıya geldi”söz konusu.
Vuçiç, “KFOR, Kosova Özel Kuvvetleri’ne ait araçların çevresinde bulunan Sırpların dağılmasını istedi. Bu talebin yerine getirilmemesi üzerine KFOR ile Sırplar arasında çatışma çıktı. Ancak Kosova Özel Kuvvetleri’nden bir asker bakın, KFOR değil. elindeki tüfekle diz çökmüş halde ateş açtı. Birinde iki kurşun. Sırp’ı yaraladı, Sırplar da buna taşla karşılık verdi.”ekledi.
Sırp ordusu hazır
Vuçiç, Sırp ordusu Kosova sınırında “gerekli”Ayrıca yerlerde konuşlandırıldığına da işaret etti.
VuçiçUluslararası kurumları da Kurti’nin ne yapmak istediğini anlamaları konusunda uyardı ve “Kosova’daki Sırpların ölmesine veya sürgüne gönderilmesine izin vermeyeceğiz. Bugün size anlattığım her şey doğrudur” dedi.
beşliülkeler olarak bilinen ABD, Fransa, İtalya, Almanya ve İngilterebir bildiri yayınlayarak, ‘seçildi’ Arnavutbelediye liderlerini, topluluklarının tüm üyelerini temsil etme ve onlara hizmet etme sorumluluklarını göstermek için itidalli davranmaya davet etti.
Lavrov: Avrupa’nın merkezinde büyük bir patlama yaklaşıyor
Kosova ile Sırbistan arasında son dönemde yoğunlaşan çatışmanın ‘Avrupa’nın merkezinde büyük bir patlamaya’ dönüşebileceğine dikkat çekilerek Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavroviçinde “Durum endişe verici, ancak Batı bir şekilde fikrini ifade eden herkesi tamamen boyun eğdirmek için bir yol belirledi.”vurgu yaptı.
Rus bakan ,‘Bütün devletler için eşit bölünmez güvenlik’sağlayacak ve NATOonu bölgeye hakim olma hakkından mahrum bırakmak ‘Jeopolitik çözüme’gerektiğini vurguladı.
Dışişleri Bakanlığı: Kosova’nın kuzeyindeki gelişmeleri endişeyle takip ediyoruz
Türk Dışişleri Bakanlığı Kosova’daki olaylara ilişkin de bir bildiri yayınladı. açıklamada Olayları endişeyle takip ediyoruz. Bu olaylar bölgesel güvenlik ve istikrara zarar veriyor. Tüm tarafları şiddetten kaçınmaya ve gerilimi tırmandıracak adımlar atmamaya çağırıyoruz.”söylendi.
Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, Kosova’nın kuzeyinde yaşanan olayların heyecanla takip edildiği, söz konusu olayların bölgesel güvenlik ve istikrara zarar verdiği belirtildi.
Açıklamada, tüm taraflara şiddetten uzak durmaları ve gerilimi tırmandıracak eylemlerde bulunmamaları çağrısında bulunuldu. “Olayların tırmanmasını önlemede Kosova Barış Gücü’nün (KFOR) rolünü takdir ediyoruz. Olaylarda bazı KFOR askerlerinin hafif şekilde yaralandığını üzüntüyle öğrendik.” kelimeler yer aldı. Açıklamada, bölgede tansiyonun düşürülmesi, kalıcı barış ve istikrarın tesisi için yegâne sistemin devam eden diyalog sürecinde ilerleme kaydedilmesi olduğunun altı çizildi.
NATO ve AB buluşuyor
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep BorrellBir süredir tansiyonun tırmandığı Kosova ile ilgili Kosova ile görüştü.
Kosovaile Sırbistanortasında normalleşmeyi öngören AB öncülüğünde Belgrad-Priştine DiyaloğuHızlı çalışılması gerektiğini vurgulayan Stoltenberg, barış ve normalleşmenin tek yolunun bu olduğunu söyledi.
Stoltenberg, “Priştine gerilimi azaltmalı ve tek taraflı, istikrarı bozucu adımlar atmamalı”KFOR’un bir inanç ortamı sağlamaya devam edeceğinin altını çizdi.
Sırbistan ve Kosova arasındaki sorunlar
KosovaÇatışma yüzyıllar öncesine dayanmaktadır. Sırbistan bölgeyi devletinin ve dininin kalbi olarak görmektedir. Kosova’da çok sayıda Ortaçağ Sırp Ortodoks Hıristiyan manastırı var. Sırp milliyetçileri, 1389’da Osmanlılara karşı Birinci Kosova Savaşı’nı milli mücadelelerinin bir sembolü olarak görüyorlar.
ağırlıklı olarak Müslüman Kosovalı Arnavutlar, KosovaSırbistan’ı kendi ülkesi olarak görüyor ve ‘işgal ve baskıyla’suçlamalar. Ayrılıkçı Arnavut milliyetçilerinin Kosova Kurtuluş Ordusu (UCK)adı altında 1998 yılında başlattığı isyan kaydeden Slobodan Miloseviçliderliğinde Belgrad’ınmüdahaleye karşı NATOkademeli. 78 günlük bombalama içeren NATO operasyonubinlerce insan öldü ve Belgrad’ın bölge üzerinde kontrol. Daha sonra Balkanlar’daki en büyük ABD askeri üssü Bondsteel KampıKosova’da kurulmuştur.
bugün de Kosova hükümetininazınlık SırplaraÜzerlerindeki baskılarla her zaman gerilimler ve çatışmalar vardır.